جواب فعالیت صفحه 79 مطالعات اجتماعی نهم

١- الف) چرا عباس میرزا به فکر نوسازی و اصلاح کشور افتاد؟

به سبب شکست سپاه ایران از ارتش روسیه و انگلستان، با وجود رشادت‌ها و دلاری‌های فراوان و پی بردن به پیشرفت‌های علمی و صنعتی کشورهای اروپایی و ارتش برخوردار از دانش و تجهیزات مدرن نظامی آنها.

ب) عباس میرزا برای پیشرفت ایران چه کارهایی انجام داد؟

1) برای پیشرفت ایران افرادی به انگلستان برای فراگیری علوم و فنون جدید فرستاد و پس از آن نیز در رشته‌های فنی، نظامی و پزشکی به اروپا رفتند و به تدریج زمینه آشنایی ایرانیان با دستاوردهای تمدن اروپا فراهم شد.
2) دستور داد کتاب‌هایی را در موضوع تاریخ کشورهای اروپایی به فارسی ترجمه کنند.

جواب فعالیت صفحه 81 مطالعات اجتماعی نهم

٢- الف) انگیزه و اهداف امیرکبیر از اقدامات اصلاحی چه بود؟

در داخل نوسازی و کارآمدی تشکیلات حکومتی و مبارزه با مفاسد اداری و اقتصادی و در خارج توجه ویژه به حفظ استقلال کشور و قطع نفوذ و دخالت‌های روسیه و انگلستان در ایران

ب) چرا امیرکبیر مدرسهٔ دارالفنون را تأسیس کرد؟

آشنایی ایرانیان با علوم و فنون جدید در داخل کشور

پ) به نظر شما، چرا امیرکبیر بر استخدام نکردن معلمان و استادان روسی و انگلیسی در مدرسهٔ دارالفنون، اصرار می‌کرد؟

به دلیل سابقه استعماری در ایران و اینکه به دنبال منافع و نفوذ خود در ایران بودند و ممکن بود با آموزش‌های خود دوباره کشور را به سمت وابسته کردن خود سوق دهند.

۳- چند مورد از اقدامات امیرکبیر را در زمینهٔ حقوق شهروندی و توسعهٔ علمی و فرهنگی بنویسید.

احترام به اقلیت های دینی، اعزام افرادی به اروپا جهت فراگیری دانش و صنعت، تاسیس روزنامه

۴- به نظر شما با توجه به اصلاحات امیرکبیر، چرا شاهزادگان و درباریان قاجار برای برکناری و قتل امیرکبیر توطئه کردند؟

زیرا اصلاحات امیرکبیر در تضاد با استبداد و ثروت اندوزی درباریان بود و منافع درباریان را به خطر می انداخت.

جواب فعالیت صفحه 82 مطالعات اجتماعی نهم

۵- الف) دلیل اصلی شکل گیری نهضت تنباکو چه بود؟

واگذاری امتیازات اقتصادی به روسیه و انگلستان و تسلط آنها بر منابع و ثروت و بازار کشور و اعتراض مردم به این امر.

ب) موفقیت نهضت تنباکو از نظر سیاسی و اجتماعی چه اهمیتی داشت؟

حرکت مردم باعث عقب‌نشینی حکومت شد و لغو این قرارداد از نظر اجتماعی، حس اعتماد به نفس و روحیهٔ مقاومت و مبارزهٔ مردم را تقویت کرد.

جواب فعالیت صفحه 83 مطالعات اجتماعی نهم

۶- با راهنمایی دبیر خود متن سند را در کلاس بخوانید و به پرسش‌های زیر پاسخ دهید:

الف) این فرمان توسط چه کسی صادر و توسط چه کسی به مردم ابلاغ شد؟

توسط ناصرالدین شاه صادر و توسط سلطان امین ابلاغ شد.

ب) چرا ناصرالدین شاه امتیاز توتون و تنباکو را لغو کرد؟

به دلیل اعتراض روحانیون و مراجع تقلید و گرایش مردم و اتحاد باعث شد که ناصرالدین شاه این امتیاز را لغو کند.

پ) لغو این امتیاز چه سودی برای مردم داشت؟

این بود که توتون و تنباکوی خود را به هر کس و به هر قیمتی و به هر شکلی که می‌خواهند بفروشند و موجب افزایش روحیه مبارزه طلبی و اعتماد به نفس آنها می‌شد.

ت) در چه تاریخی امتیاز لغو شد؟

17 جمادی الاول سال 1309 شمسی

ث) وقتی متن این سند را می‌خوانید چه نکته‌هایی شما را بیشتر به فکر وامی دارد یا توجه شما را جلب می‌کند؟

تاکید شاه ایران به اینکه مردم پس از لغو قرارداد، با ماموران انگلیسی بد رفتاری نکنند و خسارت شرکت انگلیسی حتما به آنها پرداخت شود.